TA đã khảo sát người hâm mộ của tất cả 48 đội tuyển tham dự World Cup 2026, khám phá văn hóa bóng đá độc đáo của mỗi quốc gia. Bài viết này là chuyên đề về đội tuyển Nhật Bản.

Đoàn kết là biểu tượng của chúng tôi

Người sáng lập và trưởng nhóm cổ động viên Nhật Bản "Japan Ultra Fans Group", ông Ueda Asa, cho biết: "Chúng tôi có thể không có cầu thủ xuất sắc cá nhân, nhưng chúng tôi là một tập thể. Đoàn kết là dấu ấn của chúng tôi. Cầu thủ tấn công tích cực tham gia phòng ngự, cầu thủ phòng ngự cũng dâng cao tấn công – đó là phong cách của đội tuyển Nhật Bản."

Đội tuyển Nhật Bản ra mắt World Cup vào năm 1998 tại Pháp và sau đó liên tiếp lọt vào vòng chung kết sáu kỳ liên tiếp. Đội đã ba lần dừng bước ở vòng 16 đội, chưa từng tiến xa hơn, nhưng ngày càng gần với lịch sử.

Tại World Cup 2018, Nhật Bản dẫn trước Bỉ hai bàn ở vòng 1/8 chỉ còn 20 phút cuối trận, nhưng cuối cùng thất bại đáng tiếc. Bốn năm sau, họ áp đảo Croatia nhưng thua trên chấm luân lưu. Trong cả hai giải đấu đó, các đội đánh bại Nhật Bản đều vào bán kết và giành hạng ba.

Sức mạnh tập thể luôn thúc đẩy sự phát triển của bóng đá Nhật Bản. Kỹ thuật của các cầu thủ Nhật thuộc hàng đầu thế giới, sự phối hợp và năng lượng trên sân của đội tuyển quốc gia này có thể sánh ngang với các câu lạc bộ hàng đầu.

Một cổ động viên Nhật Bản sống tại New York, Kita Kayo, nói: "Đó là sự hiệu quả. Xe hơi Nhật Bản nổi tiếng toàn cầu: Toyota, Honda, Suzuki, Mitsubishi, Subaru. Cầu thủ của chúng tôi cũng giống như những chiếc xe đó, không hào nhoáng như các dòng xe sang, nhưng bền bỉ, ổn định và đáng tin cậy. Sức mạnh tổng thể lớn hơn nhiều so với tổng các cá nhân."

Một cổ động viên khác cho biết: "Khi còn nhỏ, chúng tôi không bao giờ nghĩ bóng đá Nhật Bản có thể đạt đến tầm cao như hiện nay. Chúng tôi luôn giữ tâm thế kẻ thách thức, toàn đội đồng lòng. Đội không có ngôi sao tuyệt đối, cầu thủ giỏi trải đều ở mọi vị trí, tất cả cùng chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau."

Văn hóa cổ động viên Nhật Bản cũng có một sự tương phản thú vị. Dù tôn vinh tinh thần tập thể, nhưng nhiều cổ động viên mang đặc điểm "otaku" – từ chỉ những người có niềm đam mê gần như cuồng nhiệt với một người hay một thứ gì đó.

Một cổ động viên giải thích: "Tâm lý này là sùng bái thần tượng và say mê họ. Người hâm mộ Nhật đặc biệt dễ mê mẩn một cầu thủ nào đó. Cầu thủ yêu thích của tôi là Ito Junya, cầu thủ chạy cánh của Gent (Bỉ), anh ấy cực nhanh, biệt danh 'Tia chớp'. Dù không phải lúc nào cũng đá chính, khi vào sân từ ghế dự bị anh ấy luôn tạo cơ hội."

Ito Junya rất được yêu thích, nhiều người thừa nhận một phần nhờ ngoại hình nổi bật. Ngoài ra, Mitoma Kaoru (Brighton), Kubo Takefusa (Real Sociedad) và Kamada Daichi (Crystal Palace) cũng được hâm mộ.

Một số cổ động viên muốn thay đổi xu hướng này, cho rằng đội bóng luôn phải trên hết danh tiếng cá nhân.

Nhóm cổ động viên này được thành lập năm 1992, trước World Cup chung tổ chức với Hàn Quốc 10 năm. Các thành viên giỏi làm các biểu ngữ khổng lồ trên khán đài và cổ vũ không ngừng suốt trận. Loại hình văn hóa cổ động viên này cũng lan sang các sân cỏ J.League, nơi không bao giờ xảy ra bạo lực như ở một số sân vận động nước ngoài.

Kita Kayo nói: "Chúng tôi luôn giữ thái độ lịch sự, không dùng khẩu hiệu xúc phạm đối thủ. Tháng 9 năm ngoái, tôi đến Oakland, California xem trận giao hữu Nhật Bản vs Mexico, chúng tôi và cổ động viên Mexico hòa thuận. Trên sân hai đội thi đấu hết mình, ngoài sân cổ động viên thân thiện – đó là cách của người Nhật."

Tại các giải đấu, người hâm mộ Nhật Bản còn nổi tiếng với hành động dọn dẹp khán đài sau trận. Hành động này xuất hiện lần đầu tại trận đầu tiên của Nhật Bản ở World Cup 1998 và tiếp tục duy trì qua các kỳ đại hội.

Ueda nói: "Ban đầu, vì cổ động viên Nhật để lại rác lộn xộn sau khi rời đi, nên chúng tôi bắt đầu tự dọn dẹp. Đó là quy tắc khắc sâu trong máu, chúng tôi được dạy từ nhỏ phải dọn dẹp đồ đạc của mình. Dù sân có nhân viên vệ sinh, chúng tôi không muốn để lại công việc cho người khác, việc của mình phải tự làm."

"Nhưng đồng thời, tôi không muốn ấn tượng của người ngoài về cổ động viên Nhật chỉ dừng lại ở việc dọn dẹp khán đài. Chúng tôi đến sân để ủng hộ đội giành chiến thắng, tôi không muốn mọi người chỉ nhớ đến chúng tôi vì điều đó."

Bóng đá Nhật Bản còn có một đặc điểm: đội tuyển quốc gia hầu như không có đối thủ truyền kiếp.

Mỗi cổ động viên được phỏng vấn đều phải suy nghĩ kỹ xem ai là đối thủ lớn nhất của Nhật Bản. Có người cho là Australia, đối thủ thường xuyên tranh chức vô địch châu Á; có người nói rằng các đối thủ cùng bảng F tại World Cup hè này gồm Hà Lan, Tunisia và Thụy Điển là đối thủ chính. Tuy nhiên, có một cái tên được nhắc đi nhắc lại, nhưng các cổ động viên không muốn phóng đại sự đối đầu.

Ueda cho biết: "Trong mười năm qua, chúng tôi chưa từng thua Hàn Quốc, vì vậy chúng tôi không coi họ là kình địch, nhưng phía Hàn Quốc luôn xem chúng tôi là đối thủ. Sự đối đầu này không chỉ trong bóng đá mà còn trong bóng chày, kinh tế. Cuộc cạnh tranh chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, giờ đây chúng tôi đã ở những giai đoạn phát triển khác nhau."

Điều này cho thấy vị thế của bóng đá tại Nhật Bản. Bóng chày mới là môn thể thao số một, sự đối đầu giữa hai nước thể hiện rõ hơn trên sân bóng chày. Ohtani Shohei của Los Angeles Dodgers là siêu sao bóng chày toàn cầu, trong khi bóng đá Nhật chưa có ngôi sao đẳng cấp thế giới tương tự. Các trận bóng chày được phát sóng trên truyền hình mặt đất toàn quốc, nhưng bóng đá chủ yếu chỉ trên kênh truyền hình trả tiền, rào cản xem cao hơn.

"Bóng đá không phải môn thể thao quốc gia của Nhật Bản, muốn xem trận đấu cần đăng ký dịch vụ phát trực tuyến. Dù các sân thường chật kín, người dân bình thường xem bóng đá ở nhà không thuận tiện," Ueda nói.

Dù vậy, Nhật Bản vẫn là quốc gia có bầu không khí bóng đá mạnh mẽ. World Cup 2002, cả nước sôi sục khi đội nhà vào vòng loại trực tiếp; năm 2011, đội tuyển nữ Nhật Bản vô địch World Cup, tạo nên làn sóng bóng đá nữ phát triển mạnh mẽ.

Hai kỳ World Cup gần đây, đội tuyển nam Nhật Bản đều chỉ cách tứ kết một bước. Về triển vọng giải đấu lần này, người hâm mộ có ý kiến khác nhau: đội thiếu ngôi sao hàng đầu, nhưng lối chơi thuần thục, uyển chuyển. Tại World Cup Qatar 2022, Nhật Bản từng đánh bại Đức và Tây Ban Nha liên tiếp, đứng đầu bảng.

Một cổ động viên nói: "Người hâm mộ châu Âu và châu Mỹ có thể không hiểu tình hình bóng đá Nhật hiện tại. Họ có thể chỉ biết vài cầu thủ Nhật, nhưng không biết rằng gần như toàn bộ đội hình đều đang chơi cho các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu."

Ueda bổ sung: "Không ai nghĩ chúng tôi có thể đi xa ở giải này. Dù bên ngoài coi chúng tôi là ngựa ô cùng với Morocco và Na Uy, điều đó vẫn chưa đủ."

Tất cả cổ động viên đều cho rằng, để đạt thành tích tốt trong các giải đấu sắp tới, đoàn kết là vũ khí duy nhất.

Kita Kayo nói: "Văn hóa anime Nhật Bản lan tỏa toàn cầu, Pokémon là đại diện. Bóng đá Nhật cũng không ngừng phát triển và biến đổi, giờ đã đến thế hệ cầu thủ thứ ba. Pokémon ra đời 30 năm, J.League cũng đã 30 năm."

"Giờ đây, Mitoma, Tanaka, Ito, Endo, Kubo và nhiều cầu thủ khác đều chơi cho các câu lạc bộ lớn châu Âu. Nhưng chúng tôi luôn là một đội bóng đoàn kết, mỗi cầu thủ là một phần của tập thể – đó là cốt lõi của sự tiến hóa của bóng đá Nhật Bản."